قسمت بیستوششم (ویژه) – تیرهشبِ روح
میزبانان: آریا فرمانی، واسع علوی
ساخت و اجرای موسیقی: آریا فرمانی
گرافیک: پوریا فرمانی
صدای خوشآمد: مژده مسکنی
قسمت بیستوپنجم – بازگشت به خانه: دربارهی «واقعهی پل آول کریک» اثر آمبروز بیرس
میزبانان: آریا فرمانی، واسع علوی
ساخت و اجرای موسیقی: آریا فرمانی
قطعات موسیقی میانه: کوین مکلاود، داگساوندز
گرافیک: پوریا فرمانی
صدای خوشآمد: مژده مسکنی
ارجاعات اصلی:
هزار افسان کجاست؟؛ بهرام بیضایی؛ انتشارات روشنگران و مطالعات زنان؛ ۱۳۹۱
«شاید روزی سَرْانجام دستنویسی از هزارافسانِ پَهلَوی یا فارسی جایی پیدا شود و به دست ما برسد؛ ولی تا آن روز، همین الفلیلةولیلهی عَرَبیِ بازیافته در مصر – را یادگار از آن داریم که ترجمهاش دُرُست و دقیق میشوَد «هزار شب و یک شب»، و یا به آهنگِ فارسی «هزارویک شب» و نه هیچ چیزِ دیگری.»
در این پژوهش، بهرام بیضایی در جستجوی ریشهی داستان بنیادین هزارویک شب، طیف گستردهای از اسطورهها و داستانهای عامیانهی هندی و ایرانی را مورد مطالعه قرار میدهد.
در صورت تمایل، برای تهیهی کتاب میتونید از لینکهای زیر استفاده کنید:
Weird Studies; Episode 66: On Diviner's Time; Podcast; Phil Ford & J.F. Martel; since 2018
«دربارهی زمان غیببینان»
فیل فورد
درک یونانیان باستان از زمان غیببینان در تمایزی که میان کایروس و کرونوس، خدایان زمانِ خوشوقت و زمانِ متوالی، قائل میشدند مشهود است. از سوی دیگر، مردمان قوم آزانده در آفریقای مرکزی در مواجهه با رویدادها علاوه بر چگونه و چرا، از خود میپرسند: چرا اکنون؟
فیل فورد با مبنا قرار دادن چنین دیدگاهها و تجربههایی، در مقالهی «دربارهی زمان غیببینان» این مفهوم را چنین تعریف میکند: هنگامی که جهان به آنچه در دل خواستهایم پاسخی میدهد یا نشانهای بر سر راهمان قرار میدهد، درحال تجربهی «زمان غیببینان» هستیم. و گرچه چنین همزمانیهایی را همگی تجربه میکنیم، پرداختن و توجه به بعد نامنطقی جهان ما را در معرض تجربه یا تشخیص همزمانیهای بیشتر قرار میدهد.
در صورت تمایل، میتونید صحبتهای فیل فورد و جی. اف. مارتل رو دربارهی این مقاله در قسمت شصتوششم از پادکست مطالعات غریب در این لینک بشنوید.
ارجاعات فرعی:
- ندبه؛ بهرام بیضایی؛ انتشارات روشنگران و مطالعات زنان؛ ۱۳۵۶
- سیاوشخوانی؛ بهرام بیضایی؛ انتشارات روشنگران و مطالعات زنان؛ ۱۳۷۲
- The Glass Bead Game; Hermann Hesse; 1943
- The Secret Miracle; Jorge Luis Borges; 1943
- The Last Day of a Condemned Man; Victor Hugo; 1829
- Invitation to a Beheading; Vladimir Nabokov; 1935
- The Wall; Jean-Paul Sartre; 1939
- The Trial; Franz Kafka; 1925
- Reflections on the Guillotine; Albert Camus; 1957
- Entitled Opinions; Podcast; Robert Harrison; since 2005
افسون بیستویکم: واقعهی پل آول کریک – آمبروز بیرس
خواندن: واسع علوی
قسمت بیستوچهارم – گریز واقعیت: دربارهی «پادشاه اِلفها» اثر فیلیپ کی. دیک
میزبانان: آریا فرمانی، واسع علوی
ساخت و اجرای موسیقی: آریا فرمانی
قطعات موسیقی میانه: رافائل کراکس
گرافیک: پوریا فرمانی
صدای خوشآمد: مژده مسکنی
ارجاعات اصلی:
If You Find This World Bad, You Should See Some of the Others; Philip K. Dick; 1977
«اگر این جهان بهنظرتان بد است، نسخههای دیگرش را ندیدهاید.»
فیلیپ کی. دیک
سخنرانی فیلیپ دیک در ۱۹۷۷ در متز فرانسه، نقطهی عطفی در درک آثار او برای مخاطبان بوده است. او در این سخنرانی به اتفاقاتی میپردازد که سه سال پیشتر از آن تجربهشان کرده بود و آنچنان بر او تاثیر گذاشته بودند که در هشت سال باقیماندهی عمر خود در هشت هزار صفحه تلاش کرد آنها را توضیح دهد و درک کند. دیک بر این باور بود که از اکنونی دیگر به این نسخه از جهان آمده، اکنونی که در آن فاشیسم بر جهان حاکم بوده و در برابر آن، این جهان نسخهای بسیار بهتر است.
در صورت تمایل، میتونید فایلهای پیدیاف و ایپاب این سخنرانی رو از لینک زیر دانلود کنید:
«اگر این جهان بهنظرتان بد است، نسخههای دیگرش را ندیدهاید.» – فیلیپ کی. دیک
Philip K. Dick's Interview in France; 1977
«مصاحبهی فیلیپ کی. دیک در فرانسه (۱۹۷۷)»
علاوه بر سخنرانی در متز فرانسه در ۱۹۷۷، مصاحبهای نیز از فیلپ کی. دیک از این سفر باقیمانده است که در آن دیدگاه جامعهی آمریکا را با جامعهی اروپا دربارهی ادبیات علمی-تخیلی مقایسه میکند. در این مصاحبه او همچنین از تاثیرپذیری خود از فلوبر، استاندال، بالزاک و دیگران سخن میگوید، و به نگاه خود به دولت نیکسون و فشارهای جامعهی امنیتی آمریکا بر خود اشاره میکند.
در صورت تمایل، میتونید این مصاحبه رو به زبان انگلیسی از لینک زیر در کانال تلگرام ما دانلود یا تماشا کنین:
Philip K. Dick: Exhilaration and Terror of the Postmodern; Christopher Palmer; 2003
«فیلیپ کی. دیک: شعف و وحشتِ پسامدرن»
کریستوفر پالمر
با بررسی تأثیرات گیجکننده و شگفتانگیز داستانهای فیلیپ کی. دیک، کریستوفر پالمر استدلال میکند که در آثار او جدالی بین امکانات شورانگیز دگردیسی و فقدان ترسناک قطعیت اخلاقی وجود دارد. از این منظر، آثار دیک را میتوان به عنوان رونوشتی تصور کرد از یک مخمصهی تاریخی که او در آن زندگی میکرد؛ جدالی بین انسانگرایی و پسامدرنیسم که در اشکال پیچیدهی داستانی رقم میخورد.
در صورت تمایل، میتونید فایل پیدیاف نسخهی انگلیسی این کتاب رو از لینک زیر دانلود کنید:
The Worlds of Philip K. Dick; Documentary; Directed by Yann Coquart; 2016
«جهانهای فیلیپ کی. دیک»
کارگردان: یان کوکوآرت
نمیدانیم فیلیپ دیک آنطور که خود باور داشت، از نسخهی دیگری از جهان به نسخهی کنونی آمده بود یا خیر. بااینحال، تاثیر او بر جهان ما قابل توجه، پیچیده و چندبُعدی است. در مستند «جهانهای فیلیپ کی. دیک» همسر او، رواندرمانگرش، زندگینامهنویسان و همکارانش تصویر و خاطرهی خود را از دیک بازگو میکنند.
در صورت تمایل، میتونید این مستند رو به زبان انگلیسی از لینک زیر در کانال تلگرام ما دانلود یا تماشا کنین:
ارجاعات فرعی:
- The Exegesis of Philip K. Dick; Philip K. Dick; 2011
- Philip K. Dick: A Visionary Among the Charlatans; Stanislaw Lem; 1975
- The Man in the High Castle; Philip K. Dick; 1962
- Do Androids Dream of Electric Sheep?; Philip K. Dick; 1968
- Valis; Philip K. Dick; 1981
- The Pre-Persons; Philip K. Dick; 1974
- The Truman Show; Directed by: Peter Weir; 1998
- Electric Dreams; Series; Amazon Prime Video; 2017-2018
افسون بیستم: پادشاه اِلفها – فیلیپ کی. دیک
خواندن: آریا فرمانی
قسمت بیستوسوم – خوابِ ماهی: دربارهی «علی کوچیکه» اثر فروغ فرخزاد
میزبانان: آریا فرمانی، واسع علوی
ساخت و اجرای موسیقی: آریا فرمانی
قطعات موسیقی میانه: رافائل کراکس، برایان تئو
گرافیک: پوریا فرمانی
صدای خوشآمد: مژده مسکنی
ارجاعات اصلی:
علی کوچیکه: انگارهی کودکی و معصومیت از دست رفته؛ سولماز نراقی؛ ۱۳۹۹
از نگاه سولماز نراقی، فروغ فرخزاد در شعر «به علی گفت مادرش روزی» یا «علی کوچیکه» اسطورهی کودکی را بهعنوان درونمایه و زبان کودکی را بهعنوان فرم، دستمایهی رهایی از قید و بندهای جامعهای با فرهنگ پدرسالار و مذکر میکند. نراقی سپس با بررسی سازوکارهای اهلیسازی و اشاره به قرار دادن جهانِ عرفی شهرنشین در برابر طبیعت وحشی در این شعر، از دعوت فروغ از مخاطب برای بازاندیشی در چارچوبهای تحمیلشده از بیرون و بازگشت به طبیعت آزاد و حقیقی خود مینویسد.
در صورت تمایل، میتونید فایل پیدیاف این مقاله رو از لینک زیر دانلود کنید:
«علی کوچیکه؛ انگارهی کودکی و معصومیت از دست رفته» – سولماز نراقی (پیدیاف)
دیوشناسی ایرانی؛ معصومه ابراهیمی؛ نشر فرهامه؛ ۱۳۹۲
این اثر مطالعهای است دربارهٔ دیوها و جهان دیوی در سنتهای ایرانی. پژوهشی میانرشتهای که نقاط تلاقی آن با مطالعات دینشناسی، ادبیات عامیانه و انسانشناسی اجتماعی است. هدف این مطالعه، تحلیل چند جانبهٔ شخصیتهای منفی در اسطورههای عامیانه است، لایهای کهن که علیرغم تغییر نظامهای مذهبی، بسیاری از عناصر آن همچنان در ادیان محفوظ مانده است.
در صورت تمایل برای تهیه نسخهٔ چاپی کتاب میتونید به وبسایت انتشارات فرهامه مراجعه کنید.
On Fairy Stories; J.R.R. Tolkien; lecture; 1947
«دربارهی داستانهای پریان»
جی. آر. آر. تالکین
ژانر داستانهای پریان موضوع بحث تالکین در این مقاله است که در ابتدا برای سخنرانی در دانشگاه سن اندروز در اسکاتلند نوشته شده است. از نگاه تالکین داستانهای پریان به خوانندگان فرصت بازنگاه به جهان خود از منظر جهانی دیگر را میدهند.
آخرین فصل از کتاب «درخت و برگ» که توسط انتشارات روزنه و با ترجمهی مراد فرهادپور منتشر شده است، بخشی از ترجمهی این مقاله است.
در صورت تمایل، برای تهیهی ترجمهی فارسی کتاب «درخت و برگ» یا فایلهای پیدیاف و ایپاب انگلیسی مقاله میتونید از لینکهای زیر استفاده کنید:
«دربارهی داستانهای پریان» – جی. آر. آر. تالکین (پیدیاف و ایپاب)
At the Borders of Sleep: On Liminal Literature; Peter Schwenger; 2012
«در مرزهای خواب: دربارهی ادبیاتِ در آستانه»
پیتر شوئنگر
فلسفه هیچگاه نتوانسته به موضوع «خواب» در تمامیت آن بپردازد. بااینحال، هیچگاه هم نتوانسته آن را بهتمامی نادیده بگیرد. این وضعیت خواب را تبدیل به مفهومی در آستانه کرده است، آستانهی منطق و نامنطق، واقعیت و ناواقع، خودآگاه و ناخودآگاه.
بهباور پیتر شوئنگر، تنها حوزهای که میتواند به این مفهوم بپردازد، ادبیات است. چرا که نه علم و نه فلسفه ابزار پرداختن به این آستانگی را ندارند. و شوئنگر در این کتاب نهتنها با استفاده از آثار ادبی به خواب میپردازد، بلکه در ادامه نشان میدهد نوشتن و خواندن ادبیات خود امری در آستانه است.
در صورت تمایل، میتونید فایل پیدیاف انگلیسی این کتاب رو از لینک زیر دانلود کنید:
«در مرزهای خواب: دربارهی ادبیاتِ در آستانه» – پیتر شوئنگر (پیدیاف)
دختردایی گمشده؛ کارگردان: داریوش مهرجویی؛ ۱۳۷۷
«دختردایی گمشده»
کارگردان: داریوش مهرجویی
فیلم کوتاه «دختردایی گمشده» سومین اپیزود در فیلمی با نام «داستانهای جزیره» است که دو اپیزود دیگر آن را رخشان بنیاعتماد و محسن مخملباف کارگردانی کردهاند.
مهرجویی با بهتصویر کشیدن فضایی خوابمانند ما را به آستانگی جهان فیزیکی و خیال میبرد. روحی که در تمامی داستان فیلم جاری است و پرسشی بنیانی مطرح میکند: اگر توانستیم پشت پردهی جهانِ «واقع» را ببینیم، چگونه میتوانیم به زندگی در آن ادامه دهیم؟
در صورت تمایل، میتونید فیلم «داستانهای جزیره» رو از لینک زیر در کانال تلگرام ما دانلود کنین:
«داستانهای جزیره» – کارگردان: رخشان بنیاعتماد، محسن مخملباف، داریوش مهرجویی
ارجاعات فرعی:
- خانه سیاه است؛ کارگردان: فروغ فرخزاد؛ ۱۳۴۱
- The Storyteller Essays; Walter Benjamin; 2016
- Weird Studies; Episode 103: On the Tower, the Sixteenth Card of the Tarot; Podcast; Phil Ford & J.F. Martel; since 2018
افسون نوزدهم: علی کوچیکه – فروغ فرخزاد
خواندن: واسع علوی
قسمت بیستودوم – خشمِ خدایان: دربارهی «ساتیرِ کر» و «نیمف» نوشتهی روبن داریو
بخش دوم
میزبانان: آریا فرمانی، واسع علوی
ساخت و اجرای موسیقی: آریا فرمانی
گرافیک: پوریا فرمانی
صدای خوشآمد: مژده مسکنی
ارجاعات اصلی:
Pan and the Nightmare; James Hillman; 1972
«پَن و کابوس»
جیمز هیلمن
«…دیوِ کابوس در دوران باستان همان خدای بزرگ پَن است در یکی ازاشکال فراوانش… پَن همچنان زنده است، هر چند که ما او را تنها از طریق اختلالهای علم آسیبشناسی روانی تجربه میکنیم…»
جیمز هیلمن، روانکاو و نویسندۀ آمریکایی، از میراثداران سنت یونگی بود که دربازنگاری آن هم نقش پررنگی داشت. در کتاب «پَن و کابوس» او به این نظریه میپردازدکه خدایان باستانیِ سرکوب شده، به صورت بیماریها و اختلالات روانی در دنیای مدرن بروز پیدا میکنند.
در صورت تمایل، میتونید فایل پیدیاف انگلیسی این کتاب رو از لینک زیر دانلود کنید:
Advanced Magick for Beginners; Alan Chapman; 2008
«جادوی پیشرفته برای مبتدیان»
آلن چپمن
«تصمیم بگیرید میخواهید چه بشود.»
در کنار توضیح شیوهها و ابزار مختلف جادویی، آلن چپمن از مهمترین عنصر در جادو مینویسد: تصمیم. تصمیمی که در قالب داستانگویی خود را محقق میکند. داستانی که برای خود و جهان تعریف میکنیم.
در صورت تمایل، میتونید فایلهای پیدیاف و ایپاب انگلیسی این کتاب رو از لینک زیر دانلود کنید:
Forests: The Shadow of Civilization Robert Pogue Harrison; 1992
«جنگلها: سایهی تمدن»
رابرت پوگ هریسون
«هنگامی که الوهیت با آسمان، یا با هندسهی ابدی ستارگان، یا با ابدیت کیهانی، یا با «بهشت» پیوند خورده باشد، جنگلها هولناک قلمداد میشوند، چرا که چشمانداز خدا را پنهان میکنند.»
رابرت پوگ هریسون در کتاب «جنگلها: سایهی تمدن» به بررسی نقش جنگلها در فرهنگ و تمدن غرب میپردازد. این مطالعهٔ گسترده و مفصل نه تنها فهم ما از جایگاه جنگلها در پندارههای فرهنگی غرب را غنا میبخشد، بلکه معضلات زیستمحیطی را که با آن روبرو هستیم نیز مورد بررسی قرار میدهد.
در صورت تمایل، میتونید فایل پیدیاف انگلیسی این کتاب رو از لینک زیر دانلود کنید:
ارجاعات فرعی:
Hercules; Walt Disney Studios; 1997
Age of Mythology; Video Game; Ensemble Studios and SkyBox Labs; 2002
- اسطوراخ؛ پادکست؛ مهدی کریمیان؛ ۱۴۰۱-۱۳۹۹
- 300; Directed by: Zack Snyder; 2007
- The Book of Imaginary Beings; Jorge Luis Borges and Margarita Guerrero; 1957
- The Metamorphoses; Ovid; 8 C.E.
- The Bacchae; Euripides; 405 B.C.E.
افسون هفدهم: ساتیرِ کر – روبن داریو
ترجمه و خواندن: آریا فرمانی
افسون هجدهم: نیمف – روبن داریو
ترجمه و خواندن: واسع علوی
مخمخهی بودن
«معلم مدرسهای که تصمیم به عضویت در گروه خیریهای میگیرد.»
این یک خط، قاب داستانی کتاب گاف است. اما روایت آنچه در ذهن شخصیت میگذرد، داستان را از زمینهی سطح نخست آن جدا میکند و خواننده مواجهه با انسانی همدلیپذیر را در خط روایت تجربه میکند.
آنچه دربارهی کتاب گاف مینویسم البته همهاش شاید خیالِ من باشد از اثر و نه آنچه واقعاً مقصود نویسنده بوده است. که البته اگر هم تنها همین باشد باز از خوشیهای این کتاب است که میتواند در ذهن خوانندهاش قُل بزند و چیزی جدید خلق کند.
قسمت بیستویکم – خدایانِ اکستازی: دربارهی «ساتیرِ کر» و «نیمف» نوشتهی روبن داریو
بخش اول
میزبانان: آریا فرمانی، واسع علوی
ساخت و اجرای موسیقی: آریا فرمانی
گرافیک: پوریا فرمانی
صدای خوشآمد: مژده مسکنی
ارجاعات اصلی:
Pan and the Nightmare; James Hillman; 1972
«پَن و کابوس»
جیمز هیلمن
«…دیوِ کابوس در دوران باستان همان خدای بزرگ پَن است در یکی ازاشکال فراوانش… پَن همچنان زنده است، هر چند که ما او را تنها از طریق اختلالهای علم آسیبشناسی روانی تجربه میکنیم…»
جیمز هیلمن، روانکاو و نویسندۀ آمریکایی، از میراثداران سنت یونگی بود که دربازنگاری آن هم نقش پررنگی داشت. در کتاب «پَن و کابوس» او به این نظریه میپردازدکه خدایان باستانیِ سرکوب شده، به صورت بیماریها و اختلالات روانی در دنیای مدرن بروز پیدا میکنند.
در صورت تمایل، میتونید فایل پیدیاف انگلیسی این کتاب رو از لینک زیر دانلود کنید:
Advanced Magick for Beginners; Alan Chapman; 2008
«جادوی پیشرفته برای مبتدیان»
آلن چپمن
«تصمیم بگیرید میخواهید چه بشود.»
در کنار توضیح شیوهها و ابزار مختلف جادویی، آلن چپمن از مهمترین عنصر در جادو مینویسد: تصمیم. تصمیمی که در قالب داستانگویی خود را محقق میکند. داستانی که برای خود و جهان تعریف میکنیم.
در صورت تمایل، میتونید فایلهای پیدیاف و ایپاب انگلیسی این کتاب رو از لینک زیر دانلود کنید:
Forests: The Shadow of Civilization Robert Pogue Harrison; 1992
«جنگلها: سایهی تمدن»
رابرت پوگ هریسون
«هنگامی که الوهیت با آسمان، یا با هندسهی ابدی ستارگان، یا با ابدیت کیهانی، یا با «بهشت» پیوند خورده باشد، جنگلها هولناک قلمداد میشوند، چرا که چشمانداز خدا را پنهان میکنند.»
رابرت پوگ هریسون در کتاب «جنگلها: سایهی تمدن» به بررسی نقش جنگلها در فرهنگ و تمدن غرب میپردازد. این مطالعهٔ گسترده و مفصل نه تنها فهم ما از جایگاه جنگلها در پندارههای فرهنگی غرب را غنا میبخشد، بلکه معضلات زیستمحیطی را که با آن روبرو هستیم نیز مورد بررسی قرار میدهد.
در صورت تمایل، میتونید فایل پیدیاف انگلیسی این کتاب رو از لینک زیر دانلود کنید:
ارجاعات فرعی:
Hercules; Walt Disney Studios; 1997
Age of Mythology; Video Game; Ensemble Studios and SkyBox Labs; 2002
- اسطوراخ؛ پادکست؛ مهدی کریمیان؛ ۱۴۰۱-۱۳۹۹
- 300; Directed by: Zack Snyder; 2007
- The Book of Imaginary Beings; Jorge Luis Borges and Margarita Guerrero; 1957
- The Metamorphoses; Ovid; 8 C.E.
- The Bacchae; Euripides; 405 B.C.E.
افسون هفدهم: ساتیرِ کر – روبن داریو
ترجمه و خواندن: آریا فرمانی
افسون هجدهم: نیمف – روبن داریو
ترجمه و خواندن: واسع علوی